Τετάρτη, 19 Φεβρουαρίου 2020

Γιώργος Κοντογιώργης Από τα κοινά στο απολυταρχικό κράτος και στην κομματοκρατία



 
Γιώργος Κοντογιώργης
Από τα κοινά στο απολυταρχικό κράτος και στην κομματοκρατία
Κοντογιώργης Γιώργος
17 Φεβρουαρίου 2020

Η πρώτη πράξη του Όθωνα, όταν ήλθε ως βασιλεύς στην Ελλάδα, ήταν να καταργήσει τα κοινά, που ήταν οι πόλεις-κράτη της αρχαιότητας, όπως προσαρμόστηκαν στην πορεία της ιστορίας. Μαζί με τα κοινά κατήργησε και τη δημοκρατία μέσα σ’ αυτά. Θεωρούσε ότι δεν είναι δυνατόν ο "άπληστος", ο "εγωπαθής", ο "άθλιος", ο "αγράμματος" ελληνικός λαός να θέλει να ασκεί την πολιτική διοίκηση της χώρας του.
Κατά την κυρίαρχη άποψη στη Δύση, και βέβαια του Όθωνα, η πολιτική διοίκηση είναι ένα ευγενές λειτούργημα που ανήκει στους βασιλείς. Απαξίωνε εκείνη τη στιγμή ολόκληρη την ιστορία του ελληνικού πολιτισμού. Εδώ βρίσκεται το κεντρικό πρόβλημα. Με τη δυτική λογική εκείνης της εποχής, οι Βαυαροί εγκαθίδρυσαν ένα "ελέω θεού" απολυταρχικό κράτος.
Το κράτος αυτό πετυχαίνει τα εξής δύο: Πρώτον, καταργεί τη σχέση μεταξύ πολιτικού προσωπικού και κοινωνίας. Όταν καταργεί κανείς τη δημοκρατία, ο πολίτης που πρώτα ήξερε ότι όταν είχε πρόβλημα θα πήγαινε στον Δήμο (στη μάζωξη όπως την έλεγαν) και θα έλεγε το πρόβλημά του, τώρα πηγαίνει στον πολιτικό, γιατί αυτός κατέχει την αρμοδιότητα του Δήμου.
Η υφαρπαγή από το κράτος είναι καθολική, εξού και το κράτος αποκαλείται δημόσιο. Όταν, λοιπόν, ο πολίτης πηγαίνει στο κράτος, δηλαδή στον πολιτικό, ο πολιτικός δημιουργεί προσωπική σχέση μαζί του, άρα οι πολιτικές του κράτους δεν ανάγονται στο συλλογικό. Συντελείται έτσι η πλήρης αποδόμηση του συλλογικού ως πολιτικού διακυβεύματος. Γιατί γίνεται πλήρης αποδόμηση; Διότι συλλογικά, αθέσμιτα λειτουργεί μόνο μια μάζα ανθρώπων, όχι άνθρωποι που είχαν πολιτική παιδεία δημοκρατίας. Αυτό απαντάει και στο τι πολιτική παιδεία έχει ο Έλληνας σήμερα και ποιος φταίει.
Αργότερα οι απολογητές εκείνης της τομής θα επικαλεστούν τις ιδεολογίες της μετάβασης, τον φιλελευθερισμό και τον σοσιαλισμό, οι οποίοι, όμως, δεν είχαν καμία σχέση με την ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας. Όντως, η αστική, η φιλελεύθερη και η σοσιαλιστική ιδεολογία, η καθεμία με τον τρόπο της, επιδιώκει την απελευθέρωση από τη φεουδαρχία, προκειμένου να δημιουργηθεί κοινωνία με ελευθερία. Δεν υπάρχει, όμως, ούτε η θεσμισμένη συλλογικότητα (δήμος) ούτε έστω η έννοια του λαού για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις μιας θεσμικής ή εξωθεσμικής συνάντησης της πολιτικής με το συμφέρον της κοινωνίας.
Αντιπαράθεση Ελληνισμού-κομματοκρατίας
Το δεύτερο εξίσου μεγάλο διακύβευμα είναι ότι η κομματοκρατία ανέδειξε σε εχθρό της την αστική και πνευματική ηγεσία του Ελληνισμού. Η αντιπαράθεσή της μαζί τους διήρκεσε περίπου έναν αιώνα, μέχρι το 1922. Η κομματοκρατία απαγόρευσε, στο όνομα της εθνικής ολοκλήρωσης, την είσοδο της μεγάλης οικουμενικής αστικής τάξης του Ελληνισμού, που ιστορικά δεν σταμάτησε ποτέ να υπάρχει και να ηγεμονεύει σε έναν ευρύτερο χώρο από την τότε ελληνική επικράτεια.
Η αστική τάξη θα μπορούσε να είναι ένας ενδιάμεσος φορέας δημιουργίας (λόγω της επιρροής που ασκούσε στην εξουσία) όρων ταξικής μεν, αλλά γενικού συμφέροντος πολιτικής λειτουργίας αναγόμενης στη συλλογική κοινωνία. Θα ήταν η αντίληψη της αστικής τάξης που θα καθόριζε τι συμφέρει στη χώρα, αλλά θα ήταν στοχευμένη σε έναν συλλογικό σκοπό, όχι σε πελατειακές σχέσεις.
Μην επιτρέποντας, λοιπόν, στην αστική τάξη να εγκατασταθεί και εδραιωθεί στην τότε ελληνική επικράτεια, ηγεμόνευσε η πολιτική τάξη της κομματοκρατίας. Εάν είχε εισέλθει αυτή η μεγάλη αστική τάξη στο προσκήνιο, το τότε πολιτικό προσωπικό θα υστερούσε τόσο πολύ που θα εκτοπιζόταν σε δευτερεύοντες και τριτεύοντες ρόλους.
Αποδόμηση αστικής τάξης
Το κράτος αυτό είναι εξ ολοκλήρου υπόλογο του γεγονότος ότι συνέβαλε καταλυτικά στην αποδόμηση αυτής της αστικής τάξης, στην αποδόμηση αυτού του ίδιου του μείζονος Ελληνισμού. Κι αυτό, διότι μην έχοντας μεριμνήσει για την εθνική ολοκλήρωση τον άφησε βορά στους εθνικισμούς και στη συνέχεια στον "υπαρκτό σοσιαλισμό". Κορύφωση ήταν το 1922.
Ποιος υπονόμευσε το μικρασιατικό εγχείρημα; Οι άρχουσες δυνάμεις στην Αθήνα. Αν εξετάσουμε δε το 1897, θα δούμε πως ενέπλεξαν τη χώρα σε μια περιπέτεια χωρίς να έχουν μεριμνήσει για την παραμικρή προετοιμασία. Στο όνομα της Μεγάλης Ιδέας διακινείτο μια εσωτερική, μεγιστοποιημένη ρητορική εθνικής ολοκλήρωσης (για ψηφοθηρικούς λόγους), για την οποία ποτέ δεν προετοίμασαν την Ελλάδα. Εξού και η συντριβή.
Αξίζει να εστιάσουμε την προσοχή μας στην απογείωση με την έλευση του Βενιζέλου. Αναφέρομαι στην πρώτη περίοδο, γιατί στη δεύτερη ακολούθησε τη λογική της κομματοκρατίας. Ο λόγος είναι ότι ο Βενιζέλος δεν υπήρξε προϊόν του κομματικού σωλήνα, ήρθε απ' έξω, "φυτευτός", όταν το σύστημα στην Ελλάδα είχε ήδη καταρρεύσει. Δεν θα μπορούσε ποτέ ο Βενιζέλος και κανένας άλλος να παίξει έναν ρόλο εθνικού χαρακτήρα, εάν είχε αναδειχθεί μέσα από τη χοάνη της κομματοκρατίας.
Συνοψίζοντας, η τροπή που πήραν τα πράγματα οφείλεται στην αποτυχία της Επανάστασης και στη δημιουργία ενός θνησιγενούς κράτους-προτεκτοράτου, στο οποίο επιβλήθηκε ένα πολιτικό σύστημα αναντίστοιχο προς το ανθρωποκεντρικό ανάπτυγμα της ελληνικής κοινωνίας.

Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2020

Γ. Κοντογιώργης, Μεταναστευτικό: οι πολιτικοί έχουν μεταβάλει την Ελλάδα σε χωματερή της διεθνούς των αγορών


Ο Ομότιμος Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργος Κοντογιώργης στις 12.2.2020 στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha Radio 88,6 της Καβάλας.

Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2020

Γ. Κοντογιώργης - Η βαθιά αντιδραστική οπτική της ενιαίας σκέψης και οι ελληνικές μεθερμηνείες της







Γ. Κοντογιώργης - Η βαθιά
αντιδραστική οπτική της ενιαίας σκέψης και  οι ελληνικές μεθερμηνείες της
•11 Φεβ 2020
https://yt3.ggpht.com/a/AGF-l78tgj3X6BaWDid85Tp8SJqSRZPDBFFQOoWoUA=s48-c-k-c0xffffffff-no-rj-mo
2,22 χιλ.
συνδρομητές
Ο Ομότιμος
Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου κ.
Γιώργος Κοντογιώργης στις 10.2.2020 στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά FM
90.1 και στον δημοσιογράφο Λάμπρο Καλαρρύτη.

Ο ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ / 9-2-2020 / Συζήτηση με τον Γιώργο Κοντογιώργη







Ο ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ /
9-2-2020 / Συζήτηση με τον κ. Γιώργο Κοντογιώργη
•11 Φεβ 2020
https://yt3.ggpht.com/a/AGF-l78yz717yBiKxfUrPzl4um3-W4Zy_FyzElDMQA=s48-c-k-c0xffffffff-no-rj-mo
Ηχογραφημένη
και χωρίς περικοπές η συζήτηση που έγινε μετά την θεατρική παράσταση "Ο
ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ" του Φ. Ντοστογιέφσκι, ανάμεσα στον εκλεκτό καλεσμένο
καθηγητή Πολιτικής επιστήμης και πρώην Πρύτανη του Παντείου κ. Γεώργιο
Κοντογιώργη και τους θεατές, την 9/2/2020. Η παράσταση παίζεται από 26
Ιανουαρίου 2020 στο θέατρο ΕΚΣΤΑΝ. Σκηνοθεσία, ερμηνεία: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΕΡΥΚΙΟΣ
Συμμετέχει στο βουβό ρόλο του Χριστού, με το τσέλο του ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΡΓΙΝΟΣ
Επιμέλεια κοστουμιών: ΜΠΕΤΤΥ ΛΥΡΙΤΗ ΥΓ: Η φωτογραφία της αφίσας είναι της
11χρονης κόρης μου Νίνας, ενώ οι φωτογραφίες της παράστασης είναι της Μανιάννας
Τσερκέζου!

Πέμπτη, 6 Φεβρουαρίου 2020

Γιώργος Κοντογιώργης Δια ελληνικής χειρός όλες οι ήττες του Ελληνισμού



 
Γιώργος Κοντογιώργης
Δια ελληνικής χειρός όλες οι ήττες του Ελληνισμού

3 Φεβρουαρίου 2020

Το 1922 είναι η γενεσιουργός αιτία της ανασφάλειας που έχει η Ελλάδα έναντι της Τουρκίας σήμερα. Το 1922, όμως, δεν είναι η αρχή της κρίσης του Ελληνισμού. Η κρίση του έχει μακρινές ρίζες στο 1204 και μετά στην Ελληνική Επανάσταση. Δεν είναι γνωστό σήμερα σε κανέναν ότι το 1204 ένα κραταιό ακόμη ελληνικό κράτος, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, παρεδόθη από την πολιτική ηγεσία του στον ξένο παράγοντα.
Αυτό που σήμερα αποκαλούμε νεωτερικότητα, δηλαδή η δυναμική της μετάβασης στη μεγάλη κλίμακα, γεννήθηκε στο Βυζάντιο. Η νεωτερικότητα, που κορυφώνεται στο διάστημα μεταξύ του 8ου και 12ου αιώνα θα μετακενωθεί στη Δύση, για να ξεκινήσει η ανθρωποκεντρική της μετάβαση. Θα μετακενωθεί και στην Ανατολή για να εγγραφεί για πρώτη φορά στους Άραβες, οι οποίοι έτσι για πρώτη φορά μεταλαμβάνουν της ελληνικής γραμματείας.
Η επανείσοδος της Εσπερίας στην ιστορία έγινε, επομένως, με τα υλικά του ελληνικού κοσμοσυστήματος, όπως μετακενώθηκαν από τη βυζαντινή κοσμόπολη. Κατά τούτο μπορούμε να πούμε ότι η "Ευρώπη" γεννήθηκε με την απόσειση του Μεσαίωνα και την επανεγγραφή της στο ελληνικό ανθρωποκεντρικό γίγνεσθαι. Η διαδικασία αυτή θα ανακοπεί στον ελληνικό κόσμο για λόγους εσωτερικούς, όχι διότι η Δύση είχε τη δύναμη να το πετύχει. Η ιταλική Αναγέννηση αποτελεί από την άποψη αυτή εσωτερική υπόθεση της βυζαντινής οικουμένης και, υπό το πρίσμα αυτό, κόμβο για την επανένταξη της πέραν των Άλπεων Ευρώπης στην ιστορία.
Το 1204 συνέβη η εν λόγω ανατροπή. Δηλαδή, η μήτρα αυτής της εξέλιξης, ο ελληνικός κόσμος, άρα ο δρόμος που συνεπαγόταν, ανετράπη, οπότε ανέλαβε την ηγεσία αυτού του κόσμου σταδιακά η Δύση. Η Δύση λειτούργησε ως εμβρυουλκός αυτής της εξέλιξης. Αποτέλεσε, όμως, η παρέμβασή της τον καταλύτη για την κατάλυση σε βάθος χρόνου του ελληνικού δρόμου προς τη νεωτερικότητα.
Χάνεται η κοσμόπολη
Μετά το 1204, ο Ελληνισμός δεν μπόρεσε να ανασυγκροτηθεί πολιτικά. Έχουμε εδώ μια αντίφαση: Από τη μία ο Ελληνισμός που απογειώνεται και δημιουργεί τον ασύγκριτο επονομαζόμενο παλαιολόγειο πολιτισμό και από την άλλη μεριά μια ηγέτιδα τάξη που δεν κατορθώνει να εκφράσει πολιτικά αυτήν την απογείωση. Χάνεται δηλαδή η οικουμενική κοσμόπολη που αποτέλεσε τον μοχλό ισχύος.
Αν παρακολουθήσουμε πώς αυτές οι δυνάμεις της αντίδρασης υπονομεύουν την εν λόγω μετάβαση του Ελληνισμού στη νεωτερικότητα μέχρι τις τελευταίες ημέρες της Άλωσης, θα αντιληφθούμε την πηγή της ισχύος τους. Η πόλις, που αποτέλεσε τη δύναμη του Ελληνισμού, τη θεμέλια κοινωνία του έως το τέλος της Τουρκοκρατίας, μεταβλήθηκε σε αδυναμία. Το εγχείρημα του Βατάτζη και των Λασκαρήδων στη Νίκαια δεν το συνέχισαν οι Παλαιολόγοι.
Η Κωνσταντινούπολη από "βασιλεύουσα πόλη" μετατράπηκε σε "πόλη-κράτος" που αντιμετώπιζε την επικράτεια ως αποικία. Ό,τι δηλαδή συμβαίνει σήμερα στο νεοελληνικό κράτος. Το κράτος των Αθηνών λειτουργεί ως πόλη-κράτος που νέμεται ως αποικία την επικράτεια, εξού και η ερήμωσή της. Δημιουργούν χίλιες δυο αγκυλώσεις για να μην μπορεί να ανθίσει το παραμικρό, χωρίς πρώτα να διέλθει από την παρασιτική τους βουλιμία. Παρόλα αυτά, ο ελληνικός κόσμος ακόμη και στην Τουρκοκρατία ήταν ένας ηγεμονικός κόσμος στα οικονομικά, πολιτισμικά και πολιτικά, πολύ πέραν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Το τελικό πλήγμα
Το τελικό πλήγμα εναντίον του Ελληνισμού συντελείται με τη συντριπτική ήττα στην Επανάσταση. Η Επανάσταση στόχευε στη διαδοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κατέληξε στο θνησιγενές προτεκτοράτο της Πελοποννήσου, στο οποίο ανατέθηκε ο ρόλος να αποδομήσει τον μείζονα Ελληνισμό και να ενοχοποιήσει την ελληνική κοινωνία για τα πεπραγμένα του.
Οι Έλληνες στην Επανάσταση επεδίωκαν την ανασύσταση της ελληνικής οικουμένης, δηλαδή ένα κράτος κοσμοπολιτειακό. Διαφοροποιούνταν, άρα, εντελώς ως προς το απολυταρχικό κράτος της φεουδαλικής Δύσης. Και τούτο διότι προτεραιότητά τους δεν ήταν η μετάβαση από τη φεουδαρχία στη νεότερη εποχή, δηλαδή στις κοινωνίες με ελευθερία. Δεν υπήρχε φεουδαρχία στον ελληνικό κόσμο.
Έχει σημασία να το προσέξουμε αυτό, γιατί όσοι υπερασπίζονται αυτό το κράτος (όχι ως επικράτεια, αλλά ως πολιτικό σύστημα) δηλώνουν ότι δεν είχαν τίποτε οι Έλληνες να προτείνουν στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ως επαναστατικό πρόταγμα. Επομένως, παρέλαβαν αυτό που είχαν επεξεργαστεί οι Δυτικοί. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη υποκρισία ή άγνοια απ’ αυτόν τον ισχυρισμό, διότι ο ελληνικός κόσμος απέβλεπε στην εγκαθίδρυση ενός πιο προωθημένου κράτους, όχι την οπισθοδρόμησή του στην προσολώνεια εποχή.
Ενώ οι επαναστατημένοι Έλληνες διαφοροποιούνται ριζικά από τους Δυτικούς ως προς το τι κράτος θέλουν, υιοθετούν τον τρόπο της Επανάστασης των Δυτικών. Είναι δυνατόν με ένα κάλεσμα, όπως έγινε με τους δουλοπάροικους στη Δύση που είχαν απέναντί τους τους φεουδάρχες, να αποκτήσουν εσωτερική επαναστατική συνοχή κατέναντι μιας αλλογενούς αυτοκρατορίας;
Δυτικός τρόπος εξέγερσης
Έχει σημασία ότι η Επανάσταση απέτυχε λόγω του ότι οι Έλληνες υιοθέτησαν τον δυτικό τρόπο της εξέγερσης, ενώ δεν συνέτρεχαν οι ίδιες προϋποθέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Φιλικοί και οι άλλοι σχεδίαζαν ουσιαστικά πραξικόπημα στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν δυνατόν με μια προκήρυξη που καλούσε έναν λαό με πολυσήμαντες εσωτερικές (οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές κα) διαφοροποιήσεις και συμφέροντα να εξεγερθεί εναντίον ενός συντεταγμένου πολιτικά εχθρού και να ελπίζει σε επιτυχία;
Κάθε κοινό κήρυξε την επανάσταση, χωρίς εθνική ηγεσία, χωρίς εθνική συνοχή, με αποτέλεσμα η οθωμανική εξουσία να τις καταστείλει μία προς μία. Η Ελληνική Επανάσταση δεν είχε ενότητα, δεν είχε συνοχή, δεν είχε ηγεσία ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει. Ούτε καν στην Πελοπόννησο και στη Στερεά, όπου επικράτησε για ένα διάστημα. Ήταν αναπόφευκτο στη συνέχεια να διαιτητεύσει η Δύση, σύμφωνα με τα συμφέροντά της, επί του Ελληνισμού. Ειδικά μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια.
Οι ήττες του Ελληνισμού διαπράχθηκαν πάντα δια ελληνικής χειρός. Και υπό το νεοελληνικό κράτος όλες οι ήττες, η ίδια η υπονόμευση του ελληνικού κόσμου, οργανώθηκαν στην Αθήνα. Μόνο αν συγκρατήσουμε αυτήν την αλήθεια θα μπορούμε να συλλάβουμε τις ιστορικές εξελίξεις, τι σημαίνει η επικράτηση του δυτικού παράγοντα και η επιβολή αυτού του κράτους.